Prolactin là hormon có vai trò gây tiết sữa. Khi
prolactin tiết ra ít (dưới 100 nanogam/lit) thì việc tiết sữa kém. Trong trường
hợp ít sữa do prolactin thì dùng các thuốc ức chế thụ thể dopamin làm tăng tiết
prolactin dẫn tới tăng tiết sữa.
Có nhiều thuốc có tính
năng này như domperidon, risperidon, dẫn chất phenothiazin nhưng chỉ một số được
chọn dùng. Ví dụ: Metoclopramid chỉ cần dùng liều một lần10 - 15mg mỗi ngày 3 lần
đã gây tiết sữa tốt. Domperidon gây tiết sữa yếu hơn và chỉ coi tính tiết sữa
này như một tác dụng phụ. Trong trường hợp ít sữa không do prolactin (prolactin
trên 100nanogam/lit) việc mất sữa do nguyên nhân khác thì không dùng các thuốc
này. Trên thực tế chỉ dùng thuốc khi thật sự cần và mất sữa kéo dài.
Để có sữa theo kinh nghiệm y học cổ truyền thường
dùng chế độ ăn uống và dùng một số vị thuốc chống tắc tuyến sữa:
-Thông thảo: là phần
lõi (bấc) phơi khô của cây thông thảo (Tetrapanax papirienferus Araliaceae).
Dùng dưới dạng thuốc sắc (2-5g) chữa tắc tuyến sữa.
- Mộc thông: là thân
phơi khô của cây mộc thông. Thường dùng theo cách ninh nhừ mộc thông (10g) với
móng chân giò lợn (2 cái), có thêm một ít gạo nếp (để thành cháo). Ăn cả nước lẫn
cái chữa tắc sữa. Lưu ý: là dùng móng chân giò lợn, chứ không phải dùng cả giò
lợn.
Thuốc ức chế tiết sữa
Các dẫn chất ergot: Các
dẫn chất ergot ức chế tiết ra prolactin, làm giảm nồng độ prolactin trong máu
hoặc ức chế hoạt tính của prolactin nên giảm tiết sữa. Hai thuốc thường dùng:
- Bromocricptin: Đây là
thuốc chữa Parkinson nhưng thường dùng giảm tiết sữa chữa cương tuyến vú.
- Cabergolin (mạnh hơn,
ít tác dụng phụ hơn bromocricptin). Với liều 1mg sau khi sinh hay liều mỗi lần
0,25 mg x 2 lần/ngày trong 2 ngày thì làm mất hoàn toàn sữa.
Các loại hormon:
Estrogen làm giảm tiết sữa hơn progesteron. Vì thế các thuốc tránh thai hỗn hợp
chứa estrogen và progesteron làm giảm tiết sữa mạnh hơn. Nếu muốn tránh thai chỉ
dùng loại có chứa progesteron hàm lượng thấp để không làm ảnh hưởng đến việc tiết
sữa.
Tiết ra nhiều sữa hay tắc
tuyến sữa đều gây đau bầu vú và đôi khi phải dùng đến thuốc. Tuy nhiên khi dùng
các thuốc này cần phải cẩn thận (chọn thuốc, liều lượng) vì nếu dùng không đúng
sẽ lợi bất cập hại như dùng cabergolin giảm sưng vú nên giảm đau bầu vú nhưng nếu
dùng liều cao có thể làm mất hoàn toàn việc tiết sữa.
0 nhận xét :
Đăng nhận xét